Toksokaroza – inwazja glist z rodzaju Toxocara

Wśród pasożytów występujących u zwierząt mięsożernych szczególne znaczenie mają glisty 🪱z rodzaju Toxocara. Pasożyty te oprócz tego, że występują u naszych psów 🐕 i kotów 🐈, u ludzi mogą być przyczyną syndromu larwy wędrującej, wywołując różne postacie toksokarozy larwalnej:

– trzewną, 

– oczną 👁️

– skórną, 

– mózgową 🧠

Zwierzęta mięsożerne m. in. psy i koty są typowymi żywicielami tych glist. U nich właśnie pasożyty te rozwijają się do dorosłych postaci bytujących w przewodzie pokarmowym i to właśnie u nich dochodzi do rozmnażania tych pasożytów efektem czego jest wydalanie wraz z kałem jaj, które stanowią źródło zarażenia dla innych organizmów.

Człowiek oraz inne gatunki zwierząt (gryzonie, świnie, przeżuwacze, ptaki) są tzw. żywicielami paratenicznymi. Oznacza to, że w ich organizmach glista nie osiąga postaci dorosłej w przewodzie pokarmowym, ale larwa trzeciego stadium (L3) migruje do licznych tkanek wywołując ZESPÓŁ LARWY WĘDRUJĄCEJ TRZEWNEJ (VLM) lub toksokarozę utajoną.

Jaja, które są wydalane wraz z kałem zarażonych psów i kotów nie są jeszcze zdolne do wywołania inwazji u innego osobnika. Konieczna jest ich inkubacja w odpowiedniej temperaturze i wilgotności i może ona trwać od 2 do nawet 8 tygodni. Takie dojrzałe jajo zachowuje swoją inwazyjność przez 3-5 lat ‼️‼️‼️

I tutaj bardzo ważną rolę pełnimy my – właściciele czworonogów ‼️‼️‼️

Aby zmniejszyć występowanie jaj inwazyjnych w środowisku bardzo ważne jest zbieranie odchodów po naszych czworonogach ‼️‼️‼️

Zmniejsza to zarówno niebezpieczeństwo zarażenia się przez inne psy i koty, ale także m. in. przez ptaki czy gryzonie, które stają się źródłem zarażenia np. dla kotów wychodzących, polujących.

Pamiętajmy też, że larwy potrafią przetrwać w tkankach żywiciela ostatecznego jakim jest pies i kot. W związku z tym może dojść do zarażenia szczeniąt i kociąt. 

Szczenięta mogą się zarazić już w czasie ciąży, ponieważ larwy L3 potrafią przekraczać barierę łożyskową. 

Kolejną drogą zakażenia jest mleko matki – suczki bądź kotki. Dlatego konieczne jest nawet kilkukrotne odrobaczanie szczeniąt i kociąt, aby zapewnić im prawidłowy rozwój, który pasożyty jelitowe mogą dość mocno zaburzyć.

Glistnica jest jedną z najczęściej stwierdzanych robaczyc zwierząt mięsożernych – w tym psów i kotów. Utrzymujące się ryzyko zarażenia wynika głównie z faktu zanieczyszczenia środowiska jajami glist ‼️

Według badań skażenie utrzymuje się na poziomie 20-25% prób pozytywnych, a dotyczy to głównie terenów zurbanizowanych co ma oczywiście związek ze zwiększającą się ciągle populacją psów i kotów oraz ich zagęszczeniem.

Pamiętajmy, że jaja glist przeżywają w środowisku nawet 5 lat ‼️ i są źródłem zarażenia dla kolejnych psów i kotów, dla gryzoni i ptaków, ale są również zagrożeniem dla człowieka.

Człowiek najczęściej zaraża się zjadając przypadkowo jaj inwazyjne, których źródłem jest zanieczyszczony pokarm roślinny lub brak należytej higieny spożywania posiłków. Inwazja ta zaliczana jest do grupy tzw chorób brudnych rąk. 

Aczkolwiek niedocenianym źródłem inwazji  są także tkanki zwierzęce żywicieli paratenicznych – mięso drobiowe, wieprzowina, cielęcina, wołowina, ponieważ psy lub koty mogą zanieczyszczać środowisko, paszę lub wodę tych zwierząt. 

Ważne jest, aby nie spożywać mięsa w postaci surowej ‼️

Inwazja u człowieka związana jest z larwami L3 wędrującymi po organizmie i lokalizującymi się w tkankach różnych narządów np.: wątrobie, płucach, mózgu, mięśniu sercowym, oku, mięśniach, węzłach chłonnych. 

Wędrujące larwy mogą być przyczyną bardzo różnych objawów określanych jako ZESPÓŁ LARWY WĘDRUJĄCEJ TRZEWNEJ (VLM).

Najbardziej charakterystyczne objawy to: powiększenie wątroby, zaburzenia oddechowe, gorączka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia neurologiczne, powiększenie śledziony, przewlekłe zmęczenie.

W przypadku umiejscowienia larwy w gałce ocznej mamy do czynienia z postacią oczną toksokarozy, która objawia się: obniżeniem ostrości wzroku, możliwym zezem, a nawet utratą zdolności widzenia.

Wędrująca larwa powoduje pierwotne reakcje zapalne w narządach w których się znajduje, a następnie ulega otorbieniu i w tej formie potrafi przeżyć nawet 10 lat ‼️

W tej fazie choroba wchodzi w fazę bezobjawową. 

Wyjątkiem jest jedynie tkanka nerwowa, w której przypadku odczyn zapalny może powodować bardzo różne reakcje.

Przebieg choroby jest dość mocno zależny od wieku – inne objawy będą dominować u dzieci, inne u dorosłych. Dzieci należą do grupy szczególnego ryzyka zarażeniem i częściej ulegają inwazji – odsetek sięga nawet 16%.

Co możemy zrobić?

1️⃣Przede wszystkim zadbać o to, żeby nasze środowisko nie było zanieczyszczone kałem, który jest potencjalnym źródłem zanieczyszczenia środowiska jajami glist.

‼️‼️‼️ZBIERAJMY ODCHODY NASZYCH ZWIERZĄT‼️‼️‼️ 

nie zostawiajmy ich w parkach, na skwerkach, placach zabaw, osiedlowych trawnikach.

2️⃣Badanie kału i odrobaczanie psów i kotów.

Oczywiście warto zrobić badanie kału, którego wynik dodatni daje nam informacje z czym walczymy i dzięki temu możemy dobrać odpowiednie środki do zwalczania inwazji. Ale trzeba pamiętać, że wynik ujemny nie daje 100% pewności, że zwierzak jest wolny od pasożytów. 

Jaja glist są wydalane z kałem partiami, okresowo i badane próbki mogły ich nie zawierać. Dodatkowo w kale nie znajdziemy żadnych form pośrednich, czyli zwierze może być zarażone, ale glisty jeszcze nie są dojrzałe i nie produkują jaj. 

‼️‼️‼️ Dlatego warto odrobaczać ‼️‼️‼️

☑️Zapobiega to wystąpieniu objawów zarażenia u naszych psów i kotów (biegunka, kaszel związany z wędrówką larw przez układ oddechowy, bóle brzucha, osłabiona odporność sprzyjająca innym infekcją, reakcje alergiczne).

☑️Zapobiega to zanieczyszczeniu środowiska jajami glist. W ten sposób możemy wpłynąć na zmniejszenie zagrożenia zarażeniem zarówno naszych zwierząt, zwierząt dziko żyjących, ale również nas.